Wiedza - Umysł - Percepcja

Czym jest percepcja?

Percepcja (spostrzeganie) jest zbiorem procesów, dzięki którym rozpoznajemy, organizujemy i nadajemy sens wrażeniom, których dostarczają nam zmysły.

Percepcja pozwala nam na stworzenie reprezentacji rzeczywistości na podstawie informacji pochodzących z naszych zmysłów oraz posiadanej przez nas wiedzy o świecie. Jest pierwszym etapem przetwarzania informacji. Wydaje się czymś zupełnie prostym i automatycznym, jednak w rzeczywistości tak nie jest. Stale dociera do nas ogromna ilość informacji. Abyśmy informacje te mogli wykorzystać, muszą one zostać przefiltrowane, skategoryzowane i zorganizowane. Jest to proces złożony, a niekiedy podatny na błędy – zdarza się nam się czasami czegoś nie spostrzec lub spostrzec coś, czego w rzeczywistości nie ma.

Fazy procesu percepcji

Percepcja obejmuje wszystkie zmysły, jednak dla uproszczenia przeanalizujemy jedynie percepcję wzrokową (proces spostrzegania w obrębie innych zmysłów jest jednak analogiczny).

Rejestracja sensoryczna

– w tej fazie bodziec zewnętrzny zamieniany jest w narządzie zmysłu na impuls nerwowy. Światło wpadające do oka wywołuje zatem na siatkówce zmiany fotochemiczne, prowadzące do powstanie impulsu nerwowego, który przewodzony jest do mózgu.

Faza oceny emocjonalnej

– bodźce oceniane są jako przyjemne lub nieprzyjemne, bądź też jako korzystne lub niekorzystne, jeszcze zanim osoba oceni, czego dotyczą. Oznacza to, że czasami jakaś osoba lub przedmiot wzbudzają w nas emocje pozytywne lub negatywne jeszcze zanim ocenimy, jaki jest tego powód.

Faza rozpoznania treści bodźca

– w tej fazie rozpoznajemy, do jakiej kategorii należy dany bodziec, to znaczy zestawiamy obraz bodźca z wiedzą o świecie, która znajduje się w naszej pamięci. Możemy na przykład rozpoznać, że żółty zakrzywiony obiekt znajdujący się przed naszymi oczami to banan.

Faza oceny znaczenia metaforycznego

– spostrzeganie często nie kończy się na rozpoznaniu obiektu. Rozpoznanym przez nas bodźcom możemy nadać dodatkowe znaczenie. Widząc na przykład jak ktoś do nas macha, rozpoznajemy ten gest nie tylko jako zwykłe poruszenie ręką, ale też jako znak powitania (lub pożegnania). Dzięki istnieniu tej fazy jesteśmy też np. w stanie interpretować poezję.

 

Nastawienie percepcyjne

Badania pokazują, że nasz umysł wstępnie przygotowuje się do odbioru określonych informacji.

Informacje, których się spodziewamy, łatwiej jest nam spostrzec, a ponadto mamy tendencję do interpretowania bodźca wieloznacznego jako tego, którego się spodziewaliśmy. Na przykład człowiek przygotowany na to, że zobaczy kwadrat, może sądzić, że kwadratem jest pokazywany mu prostokąt lub rąb (pod warunkiem, że są one wyraźnie zbliżone kształtem do kwadratu). Szybciej spostrzeżemy wśród tłumu twarz naszej koleżanki jeśli aktywnie szukaliśmy jej, a nie zobaczyliśmy ją przypadkiem.

Wpływ kontekstu na spostrzeganie

Spostrzeganie określonego elementu zależne jest od otoczenia, w jakim się znajduje.

Ten sam układ bodźców może być różnie interpretowany w zależności od tego, jakie inne bodźce mu towarzyszą. Oznacza to, że na spostrzeganie poszczególnych elementów duży wpływ ma kontekst, w jakim się znajdują. Na przykład zszarzała biała bluzka będzie wydawać się szara obok bluzki śnieżnobiałej, ale biała obok bluzki czarnej. Na tej samej zasadzie kobieta średniego wzrostu może wydawać się dość niska stojąc obok kobiety wysokiej, a dość wysoka – stojąc obok kobiety niskiej.

Co może mi dać BrainMax

Jak wspomniano, spostrzeganie jest tak naprawdę złożonym procesem, który warto ćwiczyć i rozwijać.

Aby dany element opracować poznawczo, musimy go najpierw spostrzec, dlatego efektywność procesu spostrzegania wpływa na wszystkie pozostałe procesy rozwijane w BrainMax, w szczególności na uwagę i pamięć. Ćwiczenia zaproponowane w BrainMax mają na celu poprawę szybkości i dokładności spostrzegania, a także pomogą poszerzyć pole widzenia.