Blog

SORTOWANIE WG DATY OCENY AUTORA
  • Efekt Flynna

    Data publikacji: 2015-04-09 powrót

    Słyszeliście kiedyś o efekcie Flynna? To pojęcie dotyczy systematycznego wzrostu wyników uzyskiwanych w testach na inteligencję (IQ), obserwowanych od początku XX wieku w krajach kultury zachodniej. W 1984 roku, James R. Flynn, nowozelandzki politolog udowodnił, że inteligencja ludzi żyjących w krajach zachodnich rośnie o 3 punkty w każdym dziesięcioleciu. Wiąże się to między innymi z tym, że coraz większa ilość ludzi oddaje się grom logicznym, rośnie aktywność naukowców, przyspiesza tworzenie wynalazków technicznych oraz zmniejsza się okres dojrzewania młodych ludzi, w tym dojrzewanie mózgu. Jeżeli dzisiaj, przeciętna osoba rozwiązała by test na inteligencję sprzed 50 lat, uzyskałaby wynik „powyżej średniej”. Bardziej dokładne analizy wyników testów IQ wykazały, że wzrost poziomu inteligencji występuje głównie w obszarach, wymagających abstrakcyjnego myślenia, natomiast wyniki dotyczące zadań językoznawczych i wiedzy ogólnej nie zmieniają się. Co ciekawe, wyniki zadań arytmetycznych od czasu powszechnego użytkowania kalkulatorów obniżyły się. Warty uwagi jest fakt, iż iloraz inteligencji szczególnie szybko wzrasta u żeńskiej części populacji. Badania Flynna z 2012 roku wykazały, że u większości narodowości średnie IQ kobiet jest o pół lub o cały punkt wyższe niż IQ mężczyzn. Na początku stulecia kobiety osiągały wynik o około 5 punktów niższy niż mężczyźni. Tłumaczy się to tzw. zjawiskiem Matyldy – systematycznym pomijaniem udziału kobiet naukowców w pracy badawczo-naukowej i przypisywania ich osiągnięć naukowcom-mężczyznom.

    James R. Flynn sugeruje, że tym co wzrasta w statystykach nie jest nasza inteligencja, lecz zdolności analityczne. Co więcej rzeczy, z których korzystamy na co dzień tj. komputery, telewizyjne programy edukacyjne, lepsze programy nauczania w szkołach sprawiają, że jesteśmy już zaznajomieni z typem zadań pojawiających się w testach na inteligencję. Ubocznym efektem tego są ciągle rosnące przeciętne wyniki w testach na inteligencję. Niektórzy naukowcy twierdzą, że to nie nasza inteligencja rośnie, ale zwiększają się nasze umiejętności w rozwiązywaniu typowych testów na inteligencję. Po bardziej wnikliwych badań okazało się jednak, że efekt Flynna obecny był także w okresie, w którym nie istniały komputery, a telewizja nie była tak popularna. To, co jest faktycznym źródłem systematycznego wzrastania poziomu IQ jest coraz zdrowszy i urozmaicony jadłospis ludzi zachodu, który w połączenie z lepszymi warunkami życia wpływa na ich ogólny stan zdrowia i dobrze odżywiony mózg. Co więcej, lepsza opieka prenatalna, lekarstwa i odżywki dla matek oraz opieka zdrowotna noworodków sprawia, że zaniedbania, w tym najważniejszym dla rozwoju intelektualnego każdego człowieka okresie, są mniej prawdopodobne i nie obniżają poziomu rozwoju poznawczego dziecka. Jeżeli chodzi o rozwój inteligencji dzieci, zbawienne okazują się dla niego niektóre gry komputerowe, telewizja, telefony komórkowe i inne gadżety elektroniczne, które znacząco wzbogacają informacje ikoniczne i sprawiają, że obserwowane przez nie środowisko jest dużo bardziej złożone niż kilkadziesiąt lat temu. Najnowsze testy na inteligencję oparte są właśnie w dużej mierze na analizie materiału wzrokowego, dlatego zwiększony trening wizualny podnosi nasze umiejętności w ich rozwiązywaniu.

    Ciągła ewolucja gatunku ludzkiego, wydłużenie przeciętnego czasu edukacji jednostki, wzrost ludzi posiadających wyższe wykształcenie, zmniejszenie się liczby rodzeństwa w przeciętnej rodzinie, dbanie rodziców o rozwój intelektualny swoich dzieci, czy coraz bardziej złożone wymagania, które stawia przed nami życie to tylko niektóre czynniki, które wpływają na ciągły wzrost poziomu naszej inteligencji. Pozostaje tylko ciągle otwarte pytanie, które zacytuję za tytułem artykułu Tima Folgera: czy będziemy tak mądrzeć bez końca?

    ŹRÓDŁA:

    1) http://www.psychologia.apl.pl/index.php/component/glossary/Słownik-pojęć-z-zakresu-psychologii-3/E/Efekt-Flynna-141/

    2) http://pespmc1.vub.ac.be/FLYNNEFF.html

    3) Folger, T. (2012) Czy będziemy mądrzeć bez końca?, Świat Nauki, 10 (254), str. 28-31

    powrót
    Magdalena Leśniak

    Magdalena Leśniak

    Oceń:
    RSS